مقام محمود رسول اکرم عامل شفاعت او

فارسی 5069 نمایش |

و آیه شریفه سوره اسراء در شفاعت رسول اکرم (ص) نازل شده است: «و من الیل فتهجد به نافلة لک عسی ' أن یبعثک ربک مقاما محمودا؛ (و ای رسول ما) پاسی از شب را به بیداری و شب زنده داری بگذار که این تهجد و نماز شب از خصایص تو است، امید است که پروردگارت تو را به مقام محمود مبعوث گرداند!» (اسراء/ 79)
چون در این آیه مقاما در صورت مفعول است؛ و بعث دو مفعول نمی گیرد؛ لذا باید بگوئیم که بعث متضمن معنای اقامت است (از باب تضمین و إشراب ) بدین گونه که: «عسی ربک أن یقیمک مبعوثا مقاما محمودا» و این اعطای مقام محمود، به طور مطلق و بدون قید و شرط عنایت شده است؛ یعنی خداوند به تو مقام محمود را از هر حامدی و نسبت به هر گونه حمدی اعطا کرده است؛ یعنی هر گونه حمدی از هر حامدی به هر محمودی تعلق گیرد، آن حمد راجع به تو است و آن مقام محمود از آن تو است! و این مقام، مقامی است که در آن تمام جمال و کمال وجود دارد و حمد مطلق و محمودیت مطلقه اقتضای این مقام را دارد و بنابراین هر جمالی و هر کمالی از آنجا مترشح است و از آن مقام منیع ریشه و سرچشمه می گیرد. و چون در قرآن کریم داریم که: «الحمد لله رب العـ'لمین؛ تمام مراتب و درجات حمد و سپاس اختصاص به خداوند دارد، که او پرورنده عالمیان است» (حمد/ 2)
و اختصاص هر حمدی از هر حامدی برای خود حضرت خداوندی است، بنابراین، مقام محمود مقامی است که واسطه است بین الله سبحانه و تعالی و بین مقام حمد. و علیهذا حمد نیز مانند رحمت چیزی است و چیزی نیست؛ چیزی است از جهت آنکه حمد مطلق است و ظهور اقرب و چیزی نیست، چون غیر از خارج و مقام اثنینیت است و معنای حرفی و اندکاکی و فنای کلی است و همان است که آن را مقام ولایت کبری گویند و تعبیر نمایند.
و همچنین آیه مبارکه سوره الضحی بسیار روشن و صریح در افاده این حقیقت است: «و لسوف یعطیک ربک فترضی؛ و حتما پروردگار تو ای پیغمبر! به تو عطا خواهد کرد در آینده نزدیک، پس راضی خواهی شد!» (ضحی/ 5) چون این گفتار نیز مطلق است و معلوم است که عطیه مطلقه حضرت حق سبحانه و تعالی همان رحمت مطلقه است. و بناء علیهذا، مفاد این آیه از جهت اطلاق و شمول و از جهت افاده معنای فنای کلی در ذات حضرت احدیت جل شأنه، همان مفاد دو آیه قریب الذکر است، یعنی آیه: «و ما´ أرسلنـ'ک إلا رحمة للعـ'لمین» و آیه: «عسی أن یبعثک ربک مقاما محمودا».
و علاوه بر مفاد این دو آیه، دارای یک جهت خصوصیتی نیز می باشد که همان معنای رضی بوده باشد و این رضی، پسندیدگی مطلق و من جمیع الجهات است و باز هم در اینجا نکته ای است که حتی ترضی (تا اینکه راضی شوی) نفرموده است چون عطیه خداوند به رسول الله -البته این عطیه بالخصوص- تدریجی نیست و به تعاقب اعمال و کثرات و جزئیات و به تواتر امثال و اشباه و نظایر نیست، بلکه دفعی است؛ و لذا ''فترضی'' فرموده است و در اینجا نکات دقیق و مسائل عمیق و لطیف عرفانی است، که برای سالکان راه حق و پویندگان صراط مستقیم که صراط حق است به امید رحمت خداوند روشن می شود و از آنچه ذکر شد، این بدست می آید که علاوه بر آنکه مقام شفاعت کبری از اختصاصات حضرت محمد بن عبدالله (ص) است، مقام اذن مطلق در شفاعت که از خود شفاعت دقیق تر و عالی تر است نیز از آن حضرت است؛ «صلی الله علیک یا رسول الله و علی أهل بیتک»

منـابـع

سید محمد حسین حسینی طهرانی- معادشناسی جلد 9- صفحه 145-148

کلیــد واژه هــا

0 نظر ارسال چاپ پرسش در مورد این مطلب افزودن به علاقه مندی ها

0 نظر ارسال چاپ پرسش در مورد این مطلب افزودن به علاقه مندی ها

بـرای اطلاعـات بیشتـر بخوانیـد