جستجو

کتب مقدس دین بودایی

کتب مقدس دین بودایی

قدیمى ترین کتاب مقدس بوداییان به زبان پالى موسوم به تری پیتاکا، به معنی «سه سبد یا سه زنبیل»، حکمت یا کانون پالى مى باشد. سه سبد شامل موارد زیر است:

1- وینایاپیتاکا یا سبد روشن (سبد نظم و یا انضباط بودایی) که مشتمل بر قوانین و قواعد مربوط به کسانی است که تازه به نظام بودایی در آمده اند، و یا راهبان و بوداییان سطح بالاتر. این سبد یا زنبیل را به نام قواعد رهبانیت نیز نامگذاری نموده اند.

2- سوتاپیتاکا (سوته پتکه) یا سبد آئین (سبد آموزش)، مشتمل بر مباحثات و تعلیمات شخص بودا می باشد. از این سبد به نام وسیله رستگارى نیز یاد می شود. سوته پتکه از پنج مجموعه فراهم آمده است که به پنج نکایه معروف اند. یکى از این مجموعه ها کودکه نکایه یعنى مجموعه گفتارهاى کوتاه است که خود از پانزده کتاب ساخته شده است. یکى از این پانزده کتاب به ذمه پده یا ذمه پده معروف است.

3- آبهیدهاماپیتاکا (ابى ذمه پتکه) یا سبد آئین برتر (نظریه متعالی و یا سبد متافیزیکی) است که بیان نکات ظریف در عین حال پیچیده روان شناسی و مباحث نظری دین بودایی را شامل می شود. این سبد مفهوم فلسفى و روانشناسى دارد.
کتاب تری پیتاکا به زبان پالی، که یک زبان ادبی بسیار نزدیک به ماگهادی زبان محاوره گواتما (بودا) و پیروان وی بوده حفظ شده است. این کتاب به عنوان کتاب قانون مکتب جنوبی دین بودایی، هینایانا، به رسمیت شناخته شده است. همچنین آن را به نام قانون تراوادا می شناسند. کتب مقدس مکتب شمالی، مهایانه، به همراه نوشته های بسیار دیگری که جنبه تشریعی ندارند، به زبان سانسکریت حفظ شده اند. کتاب تری پیتاکا از بیست و نه بخش فرعی تشکیل شده که طول هر یک از آنها بین 10 تا 1839 صفحه است. این مجموعه عظیم نه تنها به زبان انگلیسی ترجمه نشده، بلکه حتی به زبان اصلی پالی هم به طور کامل چاپ نشده است. ترجمه متون مقدس دین بودایی به زبان انگلیسی حجمی حدود چهار برابر انجیل خواهد داشت. اولین ترجمه انگلیسی از یک قسمت از تری پیتاکا ترجمه قسمت نسبتا کوتاه دهمه پده به معنای «راه فضیلت» بود که پروفسور ماکس مولر، استاد دانشگاه آکسفورد در سال 1870 میلادی (حدود 1250 شمسی)، انجام داد. دین بودایی، حتی قبل از اینکه قسمتی از کتب مقدس آن به انگلیسی ترجمه شود، از موضوعات بسیار مورد علاقه ادبیات انگلیسی بوده است. حدود یک نسل قبل، کتابخانه عمومی شهر نیویورک به تنهایی متجاوز از دویست کتاب و مقاله مهم داشت که در سالهای پیش از 1870 میلادی درباره دین بودایی به زبان انگلیسی نوشته شده بود. قطعه نخستین از ترجمه متن تری پیتاکا، به همراه قطعه دیگری که تواما در جلد دهم از مجموعه کتب مقدس شرق آورده شده، مورد تقدیر فراوان قرار گرفته است.
«متون دهمه پده و نیز سوتانیپاتا، برای همه کسانی که به ذخایر نادیده روح علاقمند هستند، شایسته مطالعه است. این کتب، با شوق ساده خود و استفاده جالب توجه شان از حکایات اخلاقی و استعارات و امتزاج ساده ترین موضوعات با عالی ترین حقایق، جزو جالبترین کتب دینی دنیا به شمار می آیند».
کتاب تری پیتاکا شامل بعضی از خاطرات بودا، پاره ای مباحث نظری موشکفانه و نصایح بسیار در مورد یک زندگی آرام است. با این وجود متون شریعت دین بودایی و به ویژه کتب مکتب هینایاما، هیچ گونه شرح حال کاملی از بودا به دست نداده اند تا نشانه این مطلب باشد که رهبران بعدی دین بودایی کار بنیانگذار آن، بودا، را دنبال کرده اند. همچنین به منظور احیای مجدد جامعه توضیحی در مورد کاربرد تاریخی عالی ترین اصول این آیین به دست نداده اند و اشاره ای نیز به یک هدف و یا قدرت خلاقه در جهان نداشته و هیچ نگرش آینده نگرانه ای را در مورد یک زندگی مشعشع و مرفه در این جهان و در جهان آخرت ارائه نمی دهند. درسوتراهای مهایانه توصیف بسیار دقیقی از «بهشت غربی» وجود دارد که برای بودایی های پیرو فرقه های مشهور مهایانه بسیار جذاب است. این مطلب را می توان در سوکهه وتی ویودا، که در جلد چهلم از کتب مقدس شرق ترجمه، شده مطالعه کرد. در این بهشت موعود نه تنها آرامش و سکون حکم فرماست، بلکه زیبایی و غنای الوان، درختان جواهرنشان، شکوفه های حیرت انگیز درخت سدر، عدم وجود شب یا روز، عدم تمایز و تبعیض بین خدایان و افراد بشر، و روی هم رفته زیبایی و سعادت کامل وجود دارد. ضمنا فرقه هاى مختلف بودایى نیز کتابهاى مخصوص به خود دارند.

مجموعه هاى بودائى
به طور کلی مجموعه هاى بودائى عبارتند از:
1- آنگوتارا نیکایا (نکایه)
2- دیا نیکایا (نکایه)
3- میجمى ایمانیکیا (نکایه)
4- سامى یوتانکایه
5- سوتانى پاتا (متن کهن بودائى)
6- پیتاکا (سبدهاى قانون ) تالیف 241 ق. م شامل:الف: حکایات، ب: انضباط، ج: شریعت
7- یاتاگا
8- کنجور و تنجور

 

منابع

  • رابرت هیوم- ادیان زنده جهان- ترجمه عبدالرحیم گواهى- دفتر نشر فرهنگ اسلامى- 1373
  • حسین توفیقى- آشنایى با ادیان بزرگ
  • عبدالله مبلغى آبادانى- تاریخ ادیان و مذاهب جهان- جلد اول- بخش بودیسم

کلید واژه ها

ادیان قانون بودا فرهنگ غربی نظریه دین

مطالب مرتبط

دین در فرهنگ ژاپنی از دیدگاه پروفسور شونجی هوساکا مشخصات اصلی دین بودایی اخلاق و مسائل اخلاقی در آیین بودا اعتقادات و اصول مذهبی آیین بودیسم (نشانه های هستی) خدا و مفهوم آن در دین بودا وضعیت دین و فلسفه در سرزمین هند هنگام ظهور بودا دیدگاه های بودایی درباره خاستگاه رنج

اطلاعات بیشتر

اعتقادات و اصول مذهبی آیین بودیسم (1) مشخصات اصلی دین بودایی اعتقادات و اصول مذهبی آیین بودیسم (نشانه های هستی) علائم و مراسم مذهبی در آیین بودا محتویات سوره نیلوفر از تعالیم بودا (دیباچه) محتویات سوره نیلوفر از تعالیم بودا (گردونه بودا) محتویات سوره نیلوفر از تعالیم بودا (تمثیل)

ابزار ها