جستجو

نظریه ماکس مولر در مورد تاریخچه پرستش

بسیاری از فرنگی ها، اغلب این هایی که تاریخ ادیان می نویسند اینطور می نویسند که پرستش در بشر ابتدا از پرستش همین بت یا پدر خانواده (رئیس خانواده) شروع شد و از کوچک ها شروع شد، از خدای خانواده رسید به خدای قبیله، از خدای قبیله رسید به خدای مملکت. مثلا، بعد خدای منطقه، بعد خدای زمین، خدای آسمان، خدای آسمان ها، بعد چند خدا. بشر این سیر تصاعدی را انجام داد تا در آخرین مرحله رسید به خدای یگانه. قرآن همیشه عکس مطلب را می گوید.
قرآن می گوید اول پرستش خدای یگانه بوده، انحراف از پرستش خدای یگانه منجر به بت پرستی ها شده است. این، دو نوع تاریخ دین بر ضد یکدیگر است. در میان فرنگی ها هم عده ای (همین نظریه را دارند). شاید اولین کسی که این مکتب را به وجود آورد یک آلمانی به نام ماکس مولر است و نظریه اش معروف است و بعد افراد دیگری هم تابع این نظریه شدند. آنها هم فعلا این نظر قرآن را قبول کرده اند که اول توحید بوده و بعد بت پرستی.
ماکس مولر بر خلاف مارکسیست ها معتقد است که از قدیم ترین ایامی که بشر بر روی زمین بوده است، از همان دوره ای که اینها آن را دوره اشتراک اولیه می نامند آثار پرستش وجود دارد، ماکس مولر حتی معتقد است که بر خلاف نظریه معروف که می گویند دین، اول از پرستش طبیعت و اشیاء و بت پرستی و ارباب انواع شروع شده و بعد رسیده به پرستش خدای واحد، دیرینه شناسی ثابت کرده و ثابت هم می کند که از قدیم ترین ایام، پرستش خدای یگانه وجود داشته است.
برای نقد نظریه مارکسیست ها باید گفت طبق این نظریه ماکس مولر، اولا در دوره اشتراک اولیه امکان عامل تسلی را آورده اند ولی می گویند طبقه حاکمه برای اینها مایه تسلی وضع ندارد و دین وجود داشته باشد، که گفتیم این امر با تاریخ ادیان سازگار نیست و ثانیا در این دوره هایی که دوره طبقاتی است مثلا در دوره فئودالیسم ما باید ضرورتا قبول کنیم که آورنده و پیروان اولیه تمام ادیان از طبقه حاکمه بوده اند. این نیز با تاریخ قطعی و مسلم ادیان جور در نمی آید، با همین تاریخ یهود و بنی اسرائیل جور در نمی آید، با تاریخ مسیحیت هم جور در نمی آید.
البته نظریه خاص ماکس مولر که توحید قبل از شرک وجود داشته، نظریه ای است که وجود دارد ولی پیرو زیاد ندارد، اغلب نظریه شان این است که شرک قبل از توحید وجود داشته. البته با منطق دین و اسلام چنین است که توحید قبل از شرک وجود داشته، یعنی شرک یک توحید منحرف شده است. نظریه اینها این است که شرک قبل از توحید وجود داشته، ولی هر جا که تاریخ نشان می دهد که از بشر نشانه ای هست که مسئله اشتراک اولیه را از روی نشانه ها به دست آورده اند و به عبارت دیگر هر جا که از بشر نشانه ای پیدا شده، از پرستش نشانه ای هست.

منابع

  • مرتضی مطهری- آشنایی با قرآن 5- صفحه 67-70
  • مرتضی مطهری- نبوت- صفحه 272-273
  • مرتضی مطهری- فطرت- صفحه 214-215

کلید واژه ها

توحید انسان جامعه شناسی دین خدا تاریخ پرستش شرک

مطالب مرتبط

عدل الهی از نظر قرآن کریم دو نظر در باب پیدایش عقیده توحید و بت پرستی انواع شرک مبنای دعوت پیامبر اکرم اعتماد به نفس پایه اصلی زندگی فردی و اجتماعی مذهب و خداپرستی از نظر انیشتین عوامل پیدایش بت پرستى

اطلاعات بیشتر

اصول جاذبه های معنوی شناخته شده انسان نظریه مارکسیسم در مورد پیدایش دین و نقد آن نقد نظریه شرک قبل از توحید با توجه به دین اسلام تاریخچه پرستش از نظر دین اسلام

ابزار ها