آمیدا و آمیداپرستی در بودایسم
فارسی 5393 نمایش |آمیدا Amida (ژ؛ سن: امیتابه). مهم ترین بوداى سنت مهایانه، که ناظر است بر بهشت خاورى پاکبوم (ژ: جودو)؛ محور تکامل آیین بوداى پاکبوم در آسیاى شرقى است. اصطلاح آمیدا یا آمیتا تلفظ ژاپنى آوا نوشت چینى القاب سنسکریت این بوداست (سن: امیتابه، فروغ بى کران؛ آمیتایوس، زندگى بى کران). از متن هاى مهایانه، که به آمیدا اشاره مى کنند، سوکاوتى ویوهه بزرگ (ژ: داى موریوجوکیو) سوره مهم آیین بوداى پاکبوم است. این سوره کار بوداسف درماکره (آمیداى آینده) را به تفصیل شرح مى دهد، که به گونه اى چشم گیر همانند کار شاکیه مونى (ژ: شاکا یا شکه) تاریخى است. آمیدا به مثابه بوداسف 48 سوگند یاد کرد که هر نیاز قابل تصور انسان ها را برآورد؛ و هرگاه که این سوگندها برآورده و کامل شد، او آن گاه به مقام بودایى خواهد رسید و پاکبومش را تحقق خواهد بخشید. این 48 سوگند را با هم سوگند آغازین آمیدا مى خوانند، هر چند غالبا مقصود از این اصطلاح اشاره است به سوگند هجدهم، که مى گوید او بودا نخواهد شد مگر همه آن موجودات مدرکى که از ته دل به او اعتماد کرده اند و نام او را به دعا خوانده اند در پاکبوم او زاییده شوند.
آمیدا در آیین بوداى شرق آسیا
آمیدا به گونه گسترده اى در آیین بوداى شرق آسیا مشهور است. هنگامى که آیین بوداى چینى در دوره تانگ (618-907) در اوج بود، پیکره هاى آمیدا رایج ترین تمثال هاى بودا بودند، چنان که از غار معبدهاى لونگ من (لونگ من) در استان هنان (هونان) دیده مى شود. در آیین بوداى ژاپنى، در دوره نارا (710-794) و دوره هاى بعد، نیز شمار پیکره هاى آمیدا بیش از پیکره هاى بوداهاى دیگر بوده است.
انواع آمیدا پرستى
آمیدا پرستى را مى توان به سه دسته کلى تقسیم کرد. اولى آمیداى موضوع تمرین نظاره است، چنان که در فرقه هاى آغازین، مانند فرقه تن دایى و فرقه شین گون، دیده مى شود. دومى آمیدایى است که او را رهاننده اى مى دانند که میرنده را به پاکبوم خویش پذیره مى شود، و بدین گونه بشارت حیات ابدى مى دهد؛ این باور مردمانه پاکبوم بود در چین و به خصوص در دوره هیان (794-1185) در ژاپن. سومى آمیدایى است به مثابه نیروى رستگار گرى که ارزش زندگى انسان و بوداییت همه باشندگان، حتى پست ترین گناه کاران، را اثبات مى کند. این سنت، که آموزه هونن و شین ران در دوره کاماکورا (1185-1333) است، بر ذکر نم بوتسو (نامو آمیدا بوتسو: «ایمان مى آورم به آمیدابودا»)، تاکید مى کند. این ذکر هم فراخواندن آمیدا بوداست. مؤمنان را به زندگى راستین و هم پاسخ انسان است به آن ندا، که هر دو باید این جا و اکنون در این عالم تحقق یابد. معمولا آمیدا را در هنرهاى دیدارى با دو بوداسف، یعنى کان نون (سن: اولوکیتشوره) و سى شى (سن:مهاستامه پراپته)، در دو طرف او تصویر مى کنند. در پرده هاى نقاشى معروف به راى گوزو او را چنین مصور مى کنند که فرود مى آید که مؤمن میرنده را خوشامد گوید. تالارهاى آمیدا (آمیدادو) ى بسیارى را براى پرستش آمیدا ساخته اندکه مشهورترین آنها هوئودوى معبد بیودویین در اوجى است.
منـابـع
تاى تتسو ان نو- ترجمه پاشایى- از دانش نامه ژاپن- فصلنامه هفت آسمان- شماره 6
کلیــد واژه هــا
0 نظر اشتراک گذاری ارسال چاپ پرسش در مورد این مطلب افزودن به علاقه مندی ها