شماری از آثار و اشعار ادیب نیشابوری (ادیب ثانی)
فارسی 5430 نمایش |از استاد شیخ محمدتقی ادیب نیشابوری تالیفات چندی بر جای مانده است. شماری از این آثار، منظومه هایی است که در آنها مطالب منظور گنجانیده شده است. شماری نظم و نثر ممزوج است، مانند رساله «گوهرنامه» در علم عروض، و رساله قافیه، و رساله بدیعیه. اینک شماری از آثار ایشان:
1. گوهر تابنده
2. آیین نامه
3. ستایش نامه
4. مجمع راز
5. فیروزی جاوید
6. تاریخ ادبیات عرب
7. تاریخ ادبیات ایران
8. البدایه و النهایه
9. گوهر نامه، به ضمیمه «رسالة قافیه»
10. آرایش سخن (رساله بدیعیه)
در آثار استاد، مطالب حکمی و اخلاقی فراوان آمده است. همچنین گفتار بسیاری درباره معارف دین و مبانی اعتقادات حقه، و ستایشهای مخلصانه گوناگون درباره مقام ولایت کبری، پیامبر اکرم و خاندان او.
خود در «آیین نامه» می فرماید:
چــو مــن در راه آیــین ره ســپارم *** بسی در کــیش و آییــن نــامه دارم
ســتایش نــامه ام دری ثـــمین است *** که در وی مــدح سالاران دین است
شعر
از استاد، به جز منظومه های که به آنها اشاره شد، اشعار دیگری باقی است: قصیده، غزل، ممسط، رباعی، که مجموعه آنها دیوان ایشان را تشکیل می دهد. از رباعیات استاد است:
عشقی، عشقی، اگر بقا می جویی *** دردی، دردی، اگر خدا می جویی
رنجی، رنـجی، اگر به یاد گـنجی *** مـرگی، مـرگی، اگر لقا مـی جویی
از استاد، به زبان عربی نیز اشعاری برجاست، از جمله قصیده ای میمیه، در مدح حضرت ولی عصر، حجه بن الحسن المهدی (ع) بدین مطلع:
إشراق شمس الضحی باد علی الأمم *** فما لإنکار اعمی العین من قیم
و قصیده ای لامیه، در شناخت ابنای روزگار، و تخلص به مدح پاکان و پاکیزگان، یعنی محمد و آل محمد (ص). اینک ابیاتی از این قصیده:
إذا تتبعت، جل الناس انــذال *** جید النفوس عن الإفــــضال عـــطال
بنو الـــزمان کــثیر منهم سقـط *** فی الطبع نمل و فی الاءیذاء أ غوال
مغلوله یدهم، بـــالشح قد جبلوا *** ما قیل من کـــرم الأســـلاف إضلال
قـــالوا لمصلحله مـــــحصوله لهم *** مــعن بن زائده فی الدهـــر مـــفضال
*
من الذی کان لا یعصی الاءله و من *** یوم القیامه تــرضی مــنه أعمال
ما کان یظهر عــندی من اقـــول لــه *** هذا حمید سوی من فیه إشــکال
إلا النفوس النـــقیات المــــطهره الــ *** آبــــاء، احــــمد والسـبطان والآل
لاسیما المرتضی المولود فی حــرم *** لــــه مـــن البدء تعظیم و إجــلال
و هـــولاء ســـجایاهم عــلی کــرم *** و مـــاء خــــلقتهم جــود و أفضال
فـــفیض کــفهم و بــل، و غـــیضهم *** بــــحر وبـــذلـهم روض وسـلسال
جماعه عشـــقهم زیـــن، و بــغضهم *** شیـــن، ورفضهم هـــم و بـــلبـال
أهوی لا جلهم مــــن یـــقتدی بـــهم *** ما دمت حیا و فی الجثمان أوصال
منـابـع
محمدرضا حکیمی- عقل سرخ- صفحه 147-149
کلیــد واژه هــا
0 نظر اشتراک گذاری ارسال چاپ پرسش در مورد این مطلب افزودن به علاقه مندی ها